Koffer over het Jodendom    Nieuw op 1 september 2010   
Bibdoc De Bron, Harelbeke (056 73 70 73)

De joden vormen een belangrijke groep in Antwerpen, maar zijn ook aanwezig in andere steden en hebben er vaak hun synagoge. Het blijft voor christenen een wat onbekende godsdienst. Toch is het Jodendom belangrijk. Het is ook de godsdienst van waaruit het christendom is ontstaan. De geschriften van het Jodendom zijn voor christenen het ‘eerste testament’ en maken deel uit van de Bijbel. Jezus was een gelovige jood. Het Jodendom ‘is de oudere broer’ van het christendom.

Het kan nuttig en wenselijk zijn dat oudere kinderen en jongeren op een niet sloganmatige wijze kennis maken met deze wereldgodsdienst. Iedereen oordeelt zelf op welke wijze dit kan gebeuren. Enkele lessen, een project, het maken van een maquette,…

Deze koffer met voorwerpen van de joodse godsdienst en lesfiches wil voor de oudste klassen van het gewoon en buitengewoon lager onderwijs en voor het gewoon en buitengewoon secundair onderwijs een didactische hulp daarbij zijn.

Het uitlenen van de koffer gebeurt als volgt:

- Reservatie van de periode op Bibdoc De Bron. Tel. 056 73 70 73.
- De koffer wordt normaal voor één week uitgeleend. De huurprijs bedraagt 15 €. Er wordt een waarborg van 50 € gevraagd die terugbetaald wordt als de koffer volledig en ongeschonden terugkomt. De lesfiches en de kleurfoto’s moeten volgens nummer zitten. Ontbrekende of geschonden voorwerpen dienen vergoed te worden, mét eventuele portkosten om ze in Harelbeke te krijgen.
- De koffer wordt opgehaald in ‘Bibdoc De Bron’ Harelbeke, Marktstraat 88. Eventueel (als dit zo tijdig is afgesproken), kan hij ook in het ‘Diocesaan Centrum’ te Torhout-Groenhove worden opgehaald.
- Terugbrengen gebeurt steeds in Harelbeke tijdens de openingsuren van Bibdoc (en minstens een half uur voor sluiting) of op een ander afgesproken moment. Alles wordt onmiddellijk gecontroleerd.
- Openingsuren Bibdoc: ma., di., do. vr. : van 14 tot 17u.30; wo. van 14 tot 18 u.; zat. van 10 tot 12 u.


Je vindt in de koffer:

* Elf informatiefiches in een map over precies omschreven inhouden. Je kiest zelf over welke onderwerpen je het wil hebben. Sommige zijn duidelijk voor het secundair onderwijs.

  1. Joodse feestdagen en joodse kalender – 3 blz.

  2. Pesach (joods paasfeest) – 2 blz.

  3. Sabbat

  4. Synagoge en synagogendienst

  5. Tora (de boekrol van de Wet)

  6. Gebedsritueel

  7. Bar mitswa/miszwa

  8. Mezoeza

  9. Besnijdenis

  10. Sjofar blazen

  11. Algemeen: woorduitleg (alfabetisch) – 2 blz.

* 27 kleurfoto’s op A3-formaat ter illustratie. Bij elke lesfiche wordt naar bepaalde van deze foto’s verwezen. Deze kunnen ook dienen voor een ‘tentoonstelling’ waarop eventueel ook ouders kunnen uitgenodigd worden.

1 Aanwijsstok of jad
2 Bar mitswa (jongen)
3 Bar miszwa (meisje)
4 Met de torarol op weg (bar mitswa)
5 Bidden met de gebedsmantel aan
6 Chanoeka – achtarmige kandelaar
7 Mooi versierde hagada
8 Hebreeuws alfabet
9 Interieur synagoge (tekening)
10 Jongen met gebedsmantel
11 Hebreeuwse tekst van het ‘sjema’
12 Mezoeza
13 Mezoeza aan een deurpost
14 Menora aan het Knesset (Jeruzalem)
15 Paasfeest (pesach) met de vijf spijzen
16 Sabbatviering: aansteken kaarsen
17 Sabbatviering: gevlochten broden
18 Sabbat afsluiten: warmen aan de vlam
19 Sabbat: begin thuis
20 Sjofar blazen
21 Matza (platte broden)
22 Pesach: feest met de familie thuis
23 Pesach: uitleg bij de sederschotel
24 Torarol
25 Besnijdenis: operatie
26 Besnijdenisfeest
27 Torarol feestelijk meegedragen

* 15 voorwerpen waarnaar in de lesfiches verwezen wordt.

1 Mezoeza
2 Twee sabbatkandelaars
3 Sabbatbeker
4 Doekje om boven de broden te leggen op sabbatviering
5 Geurende kruiden
6 Gevlochten kaars met twee wieken
7 Gebedsriemen (voorlopig afwezig)
8 Keppeltje
9 Gebedsmantel
10 Sederschotel
11 Mini-torarol in beschermkleed
12 Mini-menora en chanuka-kaarsjes in een doosje
13 Sjofar
14 Beker om thuis de handen te wassen (roze plastic)
15 Gevlochten brood voor de sabbatviering

Deze koffer met informatie over het Jodendom werd samengesteld door Guido Debonnet, priester-medewerker aan De Bron.
Met dank aan goede vrienden uit Broechem die mij bij een joodse familie uit Antwerpen brachten die voor heel wat voorwerpen en voor informatie hebben gezorgd.
Ik ben evenwel geen ‘specialist’! Wie aan- of opmerkingen heeft of verdere suggesties, mag ze kenbaar maken. In de mate van het mogelijke zullen correcties aangebracht worden en zal op de suggesties ingegaan worden.

Guido Debonnet, 1 september 2010

 

Hieronder: één voorbeeld van infofiche: nr. 3 Sjabbat
 

3 Sjabbat

De wekelijkse viering van de sjabbat, de zevende dag, begint op vrijdagavond bij zonsondergang. Het is een dag van rust, ter herinnering aan de zevende dag van de schepping, toen God uitrustte. Er heerst een algemene werkonthouding, wat impliceert een verbod om vuur te maken, te koken, te dragen en handel te drijven, dus geld uit te geven of te ontvangen. Het voedsel, dat van te voren bereid is, wordt warm gehouden in een zogenaamde sjabbatplaat (elektrische warmhoudplaat).

Thuis wordt de sjabbat voorbereid door de huisvrouw, die de tafel feestelijk dekt met een wit tafellaken en het mooiste servies en bestek. Ook staan er een wijnbeker (zie voorwerp nr. 3 in de koffer) en twee gevlochten broden (challoth) op tafel (zie voorwerp nr. 15 in de koffer).

Er worden twee kaarsen ontstoken die op de sjabbatkandelaars staan (zie voorwerp nr. 2 in de koffer). Zowel thuis als in de synagoge wordt de sjabbat als een koningin ontvangen. Wanneer het gezin met eventuele gasten terug is gekeerd uit de synagoge zegenen de ouders de kinderen.

Het hoofd van het gezin wijdt de feestelijke dag in met de kidoesj over een beker wijn. Na het wassen der handen (zie voorwerp nr. 14 in de koffer: beker om de handen in te wassen) volgt de lofzegging over het (gevlochten) brood, de challes als geschenk van de aarde, en kan de feestelijke maaltijd beginnen.
De volgende morgen staat tijdens de dienst in de synagoge de toralezing centraal. Bij thuiskomst volgt de tweede sjabbatmaaltijd, daarna is er tijd voor leren, lezen en ontspanning.

Aan het einde van de dag wordt na de derde maaltijd, met de havdala-ceremonie afscheid genomen van de sjabbat.
Een gevlochten kaars (zie voorwerp nr. 6 in de koffer) met twee wieken wordt aangestoken.
Men ruikt aan een doosje met zoete kruiden (zie voorwerp nr. 5 in de koffer).
De huisgenoten steken de handen uit in de richting van de kaars om weerspiegeling van de vlam in de nagels te zien.

Enkele foto’s bij deze infofiche:

Foto nr. 16: begin van de sabbat thuis kaarsen aansteken

 

 

Foto nr. 17: speciale broden worden op sabbat gegeten.

 

 


 

Foto nr. 18: afsluiten van de sabbat: de warmte van de vlam en de speciale kaars met twee wieken.